Sygnaliści

Od 17 grudnia 2021 r. pracodawcy zobowiązani sią do wdrożenia unijnych przepisów dyrektywy dotyczących sygnalistów.

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie zgłaszania naruszeń prawa jest obecnie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii.

Osobę dokonującą zgłoszenia, czyli tzw. sygnalistę ww. dyrektywa definiuje jako osobę fizyczną, która zgłasza lub ujawnia publicznie informacje na temat naruszeń uzyskane w kontekście związanym z wykonywaną przez nią pracą. Nie ma przy tym podstawa prawna zatrudnienia.

Projektowana jest polska ustawa obejmująca swym zakresem co najmniej rozwiązania przewidziane ww. dyrektywą. Przyjęte ma zostać rozwiązanie, iż co do zasady ochrona sygnalistów nie będzie obejmować spraw z zakresu informacji niejawnych, tajemnic zawodowych (chociażby adwokackiej, radcowskiej czy też lekarskiej), tajemnic narad sędziowskich oraz nie będzie miała zastosowania do postępowań karnych. Dalsze wyłączenia mogą obejmować również sytuacje, kiedy sygnalista działa wyłącznie we własnym interesie. Wynika to z tego, że założenie sygnalizowania naruszeń prawa ma dotyczyć szerszego kontekstu niż indywidualny interes zgłaszającego naruszenie.

Ochrona sygnalisty zmierzać ma do zapobieżenia działań odwetowych, jak chociażby rozwiązanie stosunku pracy lub pogorszenie warunków pracy.

Ochrona sygnalistów ma dotyczyć przede wszystkim sektora publicznego i prywatnego w obszarze  zamówień publicznych, usług, produktów i rynków finansowych oraz zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, bezpieczeństwa produktów i ich zgodność z wymogami, bezpieczeństwa transportu, ochrony środowiska, ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego, bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia publicznego, ochrony konsumentów oraz ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych.

Ważne aby kanał komunikacji i informowania o nieprawidłowościach poznawał na zachowanie anonimowości.

Przepisy przewidują trzy kanały zgłoszeń: wewnętrzny – między pracownikiem a pracodawcą; zewnętrzny- polegający na informowaniu organu publicznego oraz publiczny- poprzez podanie informacji do powszechnej wiadomości np. na stronie internetowej.

Każdy podmiot objęty regulacjami zobowiązany będzie do posiadania i wdrożenia odpowiednich procedur, przy czym początkowe założenie jest takie, by obowiązek ten obejmował pracodawców zatrudniających powyżej 250 pracowników.

Natomiast od 17 grudnia 2023 r. obowiązek ten będzie dotyczył także pracodawców zatrudniających od 50 osób. Ważne aby rzetelnie i dokładnie przygotować się do wprowadzanych przepisów.

Oczywiście przewidziane są sankcje karne za niedostosowanie się do nowych przepisów, m.in kary grzywny, a nawet pozbawienia wolności.

Jak się ma natomiast kwestia kar w sytuacji, gdy pracownik doniesie na pracodawcę podając nieprawdziwe informacje? Na to i inne pytania chętnie udzielimy odpowiedzi naszym Klientom.

Zapraszamy zatem do kontaktu wszystkie zainteresowane firmy i podmioty sektora publicznego celem wdrożenia odpowiednich rozwiązań i procedur związanych z sygnalizowaniem naruszeń prawa i ochroną sygnalistów nie tylko z Bydgoszczy, Torunia, ale całego województwa kujawsko-pomorskiego i Polski.